مصطفى نوراني اردبيلي
145
طب اسلامى ( فارسي )
تره در كتابهاى قديم كراث به فارسي گندنا وباصفهانى تره وبديلمى كوار نامند برى وبستانى مىباشد وبستانى آن را نبطي نامند وآن اقسام است آنچه برگش باريكتر ودر تمام سال موجود است كراث البقل وكراث المائدة گويند وآنچه در آخر زمستان وأول بهار بهم مىرسد وشبيه به پياز وقبه آن مانند پياز است كرات شامي نامند واز مطلق آن مراد كراث البقل است در سيم گرم ودر دوم خشك وخوردن بعد از غذا مانع ترش شدن طعام وملين طبع ومدر حيض وملطف ومبهى ورافع قولنج ومفتح سده وجگر ومقوى كمر وقوه هاضمه ومنقى قصبه ريه وآبش به قدر سه مثقال ونيم قاطع خون بواسير ومحرك باه وبا عسل جهت جميع امراض بارده ورطبه سينه وباماء العسل جهت سموم نافع ومطبوخ آن با جو جهت ربو ودرد سينه مفيد وعصاره خشك آن مسهل خون وبسركه پرورده آن مفتح سده جگر وسپرز ورافع قولنج وحمول برگ كوبيده آن به تنهائى وبا ادويه مناسيه مخفف رطوبات رحم ومانع ازلاق جنين وجلوس در طبيخ آن با سركه آب ونمك باشد جهت انضمام فم رحم وصلابت آن مفيد وضماد آن جهت گزيدن هوام وافعى وبا سماق جهت شرى وثاليل وبا نمك جهت قروح خبيثه وطلاى مطبوخ آن جهت بواسير وقطور آب آن با روغن گل وسركه كهنه جهت درد گوش ودوى وسعوط آن با كندر وسركه جهت قطع نزف الدم ورعاف مفيد وچون گندنا را دو بار پخته بفشارند وجرم آن را در آب سرد بخيسانند وبا أطعمه استعمال كنند رفع نفخ وغلظت آن مىكند وباعث لذت أطعمه مىگردد .